یکی از بزرگترین فضائل ماه مبارک رمضان و یکی از بابرکت ترین شب هایی که وجود دارد شب لیله القدر می باشد شبی که خداوند در آن قرآن را برای هدایت و سعادت ابدی انسان از آسمان به زمین نازل فرمود و رحمت خویش را بر قلب های بیدار و آگاه گسترد شب قدر شبی است که هم در قران کریم و هم در احادیث مختلفی در باب فضائل و برکات آن سخن های فراوانی وجود دارد آری این شب همان شبی است که با هزار ماه برابری می کند از حیث اجر و پاداش و برکت.
رسول رحمت(ص) همواره خود در دهه پایانی رمضان در مسجد نبوی شریف اعتکاف می نمود و شب های آن را احیا می نمودند و آن را جزو ایمان محسوب کرده اند و در آن هنگام از هر وقت دیگری کوشش بیشتری برای عبادت و حصول ثواب از خود نشان می دادند زیرا شب قدر بر طبق روایات متعددی غالباً در دهه آخر رمضان وجود دارد و آن حضرت(ص) خانه و یاران خود را بر برپایی آن تشویق می­نمودند و به همراه خویش خانواده را برای عبادت در دل شب ها بیدار می نمودند.
به این امید که ما نیز اسوه مبارکی همچون پیامبر(ص) پیروی نمائیم و این برکات الهی را شامل حال خود و با ترغیب شامل حال خانواده و دوستان نمائیم و با این کار در نیکی های آنان بدون پاداش نخواهیم بود. خداوند متعال در قرآن کریم در مورد شب قدر می فرمایند : إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ‌ ﴿١﴾ وَمَا أَدْرَ‌اكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ‌ ﴿٢﴾ لَيْلَةُ الْقَدْرِ‌ خَيْرٌ‌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ‌ ﴿٣﴾ تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّ‌وحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَ‌بِّهِم مِّن كُلِّ أَمْرٍ‌ ﴿٤﴾ سَلَامٌ هِيَ حَتَّىٰ مَطْلَعِ الْفَجْرِ‌ ﴿٥﴾  «ما نازل نمودیم قرآن را در شب قدر* و چه می دانی که شب قدر چیست *شب قدر از هزار ماه برتر است * در آن شب فرشتگان همراه با روح (جبرئیل) به امر پروردگارشا ن برای هر کاری (که مقرر گشته) فرود می آیند * (این شب) تا هنگام صبح و طلوع آفتاب سراسر برکت می باشد»
احادیث متعددی در مورد شب قدر وارد شده است .
عن عباده بن الصامِتِ(رض) اَنَّ رسول الله(ص) خَرَجَ یُخبِرُ بلیله القدر فتلاحی رجلانِ من المسلمین فقال « انِّی خَرَجتُ لِاَخبرکُم بلیله القدر و انَّه تلاحی فلانٌ و فلانٌ، فرفعت و عسی ان یکون خیراً بکم التمسوها فی السَّبعِ و التسع و الخمس »   رواه البخاری
عباده بن صامت(رض) می گوید روزی رسول الله(ص) تشریف آوردند تا شب قدر را برای ما مشخص نمایند در این حین دو نفر از مسلمانان سرگرم منازعه با یکدیگر بودند. پیامبر(ص) فرمودند: بیرون آمدم تا شما را از شب قدر با خبر سازم. با دیدن دعوای این دو نفر مطلب را فراموش کردم . شاید این برای شما بهتر باشد . با وجود این شب قدر را در هفتم، نهم، پنجم، (دهه آخر ماه رمضان) جستجو کنید.
 عن عائشه رضي الله عنها قالت : کان رسول الله rاذا دَخَلَ العشر و الاواخِرُ مِن رمضان، احیا اللیلَو أیقظ اَهُلَهُ وجَدَ و شُدَّ المئزر.(متفق علیه)
حضرت عائشه رضي الله عنها می­گوید چون دهه پایانی رمضان فرا می­رسید رسول الله(ص) شبها را احیا می­نمود (شب زنده داری) خانواده­اش را بیدار نموده و تلاش کرده و در عبادت کوشش می­نمود و از زنان دوری می­گزید.
عن عائشه رضي الله عنها قالت: کان رسول الله(ص) یجتهد فی رمضان ما لا یجتهد فی غیره و فی العشر الاواخر منه ما لایجتهدُ في غیره .رواه مسلم
حضرت عائشه رضی الله عنها می­گوید که نبی اکرم(ص) در ماه مبارک رمضان تلاش و کوشش می نمود که در غیر آن نمی کرد و در دهه پایانی رمضان سعی و کوششی می کرد که در غیر آن نمی نمود.
عن ابن عمر(رض) أنَّ رجالاً من اصحاب النّبیِّ(ص) اروا لیله القدر فی المنام فی السَّبعِ الاواخر فقال رسول الله(ص) «اری رویاکم قد تواطأت فی السبع الاواخر فَمَن کان متحرِّ بها فلیتحرّها فی السبع الاواخر.(رواه البخاری)
عبدالله بن عمر می­گوید چند نفر از اصحاب پیامبر(ص) خواب دیدند که شب قدر در هفت شب آخر رمضان است. رسول الله(ص) فرمودند می بینم که خوابهای شما در باب اینکه شب قدر در هفت شب آخر رمضان می باشد موافق یکدیگر است. پس کسی که در صدد یافتن شب قدر می باشد آن را در هفت شب آخر رمضان جستجو کنید .

مصالح و حکمت های تعیین نشدن شب قدر:
علمای کرام در مورد اینکه شب قدر تعیین نشد مصالح ذیل را بیان داشته اند:
اول : اینکه اگر تعیین می شد این امکان داشت که خیلی از مردمان سست اراده از زنده داری بقیه شبها طفره می رفتند و در صورت بدون تعیین شدن به این امید که شاید این شب باشد شبهای متعددی بیداری می کشند و عبادت می کنند .
دوم:اینکه خیلی از مردم دچار معصیت و گناه می شوند و در صورت تعیین شدن باز هم اگر در همان شب گناه می کردند این کار خیلی عواقب بدی خواهد داشت
سوم: درصورت تعیین شدن اگر آن شب از دست کسی می­رفت در شبهای آینده به علت افسردگی در زنده داری بقیه شبها برای او بشاشت چندانی نخواهد داشت. اما در این صورت در چندین شب این امر شب زنده داری میسر است.
در بعضی روایات وارد شده که رسول الله rعمر امت های گذشته را دیدند که خیلی زیاد بوده است و عمر این امت خیلی کم است که اگر این امت بخواهد در اعمال با امت های گذشته برابری کند امکان ندارد از این جهت حبیب خدا rاندوهگین شدند اینجا بود که از جانب الله Yشب قدر به وی داده شد که اگر آدم خوش نصیبی را ده شب هم نصیب گردد و آنها را به عبادت بگذراند گویا مدت بیش از 833 سال و 4 ماه را در عبادت گذرانده است .
دعای شب قدر:
حضرت عائشه رضي الله عنها وقتی از پیامبر اکرم rپرسیدند که یا رسول الله  rدر شب قدر چه دعایی خوانده شود. پیامبر rفرمودند: اللهم انک عَفُو تحب العَفو فاعفُ عنَّی.
ترجمه: ای الله هیچ شکی نیست که شما اهل معاف کردن هستید و معاف کردن را دوست دارید لذا بنده را معاف کنید.
ببینید چه دعائی ارشاد فرمودند: نه پولی خواستند نه مالی نه پست و مقامی و نه چیز دنیایی دیگری. بلکه فقط عافیت را از خداوند مسئلت نمودند چرا که سعادت دنیا و آخرت در عافیتی است که خداوند در دنیا و آخرت به بندگانش ارزانی بدارد.